Brzesko

Być może najstarsze pozostałości pradziejowych myśliwych na terenie obecnego aglomeracje Brzesko pochodzą z epoki mezolitu. Odnaleziono tutaj charakterystyczne wyroby krzemienne, służące za narzędzia pierwszym mieszkańcom tych terenów. Dość szybki postęp gospodarki wpłynął na dalsze zasiedlanie, w początkach neolitu przybyły większe gromady hodowców i rolników. Pozostałości osad odnaleziono na terenie Okocimia, Poręby Spytkowskiej, Jasienia, a również bardziej na południe - Biesiadek, Lewniowej i Gosprzydowej (Gmina Gnojnik). Masowe stanowiska wczesnorolniczych kultur dostarczyły wielu odnaleźć archeologom - naczyń i kamiennych narzędzi. Ilość odkryć czyni Brzesko jednym z poważniejszych ośrodków cywilizacji wczesnorolniczej na ziemiach polskich. Metodę uprawy ziemi z zastosowaniem orki sprzężajnej wprowadziła ludność kultury pucharów lejkowatych, która przybyła tu w późniejszych stuleciach neolitu. Przyczyniło się to do dalszego rozwoju rolnictwa i osadnictwa. Wyjałowienie kuli ziemskiej przyczyniło się natomiast do jego poważnego kryzysu, w epoce brązu. W II-III w. n.e. nastąpił ponowny rozwój osadnictwa. W późnej fazie okresu rzymskiego na terenie Jadownik, Okocimia i Jasienia istniały tutaj osady ludności kultury przeworskiej. Jeszcze w XIX w. znaleziono w Brzesku rzymskie monety.